Investing.com – İran’ın Hürmüz Boğazı’nı abluka altına almasının ardından küresel petrol arzı, savaş öncesi ihtiyacın %10 altına geriledi. Gelişme, başta Asya ve Pasifik olmak üzere birçok bölgede enerji arzı ve yakıt tedariki üzerinde baskıyı artırdı.
Oxford Economics verilerine göre Hürmüz Boğazı, yalnızca petrol için değil, çok sayıda ülkenin elektrik üretimi ve gübre yapımında kullandığı sıvılaştırılmış doğal gaz açısından da kritik bir geçiş noktası niteliği taşıyor. Bu nedenle boğazdaki aksamanın etkisi, petrolün yanı sıra doğal gaz ve bağlantılı sektörlerde de hissediliyor.
Asya ve Pasifik ilk etkilenen bölge oldu
Asya ve Pasifik bölgesi, arz kısıtlarıyla ilk karşı karşıya kalan bölge olarak öne çıktı. Bölgede fabrikalar enerji tasarrufu sağlamak amacıyla üretimlerini kısmaya başladı.
Bazı benzin istasyonlarının ise sürücülere yalnızca yarım depo yakıt sattığı bildirildi. Arz baskısının hem sanayi üretimi hem de günlük yakıt tüketimi üzerinde etkili olduğu aktarıldı.
Bunları biliyor musunuz?
WarrenAI, izleme listelerinizi ve portföyünüzü manuel veri girişi olmadan analiz edip size özel içgörü üretir.
InvestingPro’yu Keşfet!
Avustralya ve Güney Asya’da önlemler devreye girdi
Avustralya’nın 31 Mart itibarıyla 39 günlük benzin, 29 günlük dizel ve 30 günlük jet yakıtı stokuna sahip olduğu belirtildi. Arzın korunmasına yönelik adımlar çerçevesinde Başbakan Anthony Albanese, geçen hafta vatandaşlara toplu taşıma kullanmaları çağrısında bulundu.
Hindistan’da fabrikaların sıvılaştırılmış petrol gazı kullanımı savaş öncesi düzeyin %70’i ile sınırlandırıldı. Bangladeş’te ise doğal gaz kullanarak üre gübresi üreten tesislerin büyük bölümünün kapatıldığı kaydedildi.
Fiyat artışları bölge genelinde hızlandı
Morgan Stanley analistlerinin verilerine göre Asya’da petrol fiyatları son bir ayda %53 yükseldi. Buna karşılık iç piyasa yakıt fiyatlarının aynı dönemde yalnızca %16 arttığı bildirildi.
Pakistan’da ise fiyat artışları daha belirgin seviyelere ulaştı. Ülkede benzin fiyatlarının %46, dizel fiyatlarının ise savaş öncesine kıyasla %90’a yakın artırıldığı aktarıldı.
Avrupa’da yakıt ve doğal gaz fiyatları yükseldi
Avrupa tarafında benzin fiyatlarının %15, dizel fiyatlarının %30 ve doğal gaz fiyatlarının %50’nin üzerinde arttığı belirtildi. Artan maliyetlerin bölge genelinde enerji piyasaları üzerindeki baskıyı güçlendirdiği kaydedildi.
Societe Generale verilerine göre Avrupa’nın yaklaşık 450 milyon varil petrol ve rafine ürün rezervi bulunuyor. Bu rezervlerin, yükselen fiyatların gölgesinde bölgenin enerji görünümünde önemli bir başlık olarak izlendiği ifade edildi.
Havacılık ve ABD için de uyarılar geldi
Ryanair CEO’su Michael O’Leary, havacılık sektörünün mayıs ayına kadar jet yakıtı sıkıntısıyla karşılaşabileceği uyarısında bulundu. Bu riskin özellikle hava yolu operasyonları açısından yakından takip edildiği bildirildi.
JPMorgan analistleri ise aynı dönemde ABD’nin batı kıyılarında, özellikle California’da akaryakıt kesintileri yaşanabileceğini öngördü. Böylece Hürmüz Boğazı’ndaki gelişmelerin etkisinin Asya ve Avrupa ile sınırlı kalmayarak ABD’ye de uzanabileceği belirtildi.
